https://repository.ufe.edu.mn/xmlui/handle/8524/112 2026-06-30T20:14:35Z 2026-06-30T20:14:35Z Баттогтох, Баярмаа https://repository.ufe.edu.mn/xmlui/handle/8524/4845 2026-06-24T02:08:30Z 2026-06-24T00:00:00Z

СОНИРХЛЫН ЗӨРЧИЛТЭЙ ХЭЛЦЛИЙН ЭРХ ЗҮЙН ЗОХИЦУУЛАЛТАД ТУЛГАМДАЖ БУЙ АСУУДАЛ, ХАРЬЦУУЛСАН СУДАЛГАА Баттогтох, Баярмаа Энэхүү дипломын ажил нь компанийн эрх зүй дэх сонирхлын зөрчилтэй хэлцэл, мөн нэгдмэл сонирхолтой этгээдтэй хийх хэлцлийн ойлголт, хүрээ, ангилал, илрэх хэлбэрийг онол-практикийн үүднээс нэгтгэн судалсан болно. Судалгаанд Монгол Улсын Компанийн тухай хууль болон төрийн өмчит, төрийн оролцоотой компанийн засаглалтай холбоотой зохицуулалтыг олон улсын зарчим, гадаад улсын зарим туршлагатай харьцуулан шинжилж, хэрэгжилтийн бодит асуудлуудыг тодруулсан. Мөн зохицуулалтын үр нөлөөг “зөвшөөрөх, мэдээлэх” зэрэг хэлбэрийн шаардлага төдийгүй “компанийн эрх ашигт нийцэх, зах зээлийн үндэслэл, хяналтын механизм” зэрэг агуулгын шалгуураар үнэлэх шаардлагыг дэвшүүлсэн. Үүнийг баталгаажуулах зорилгоор зохицуулагч байгууллагын байр суурь, шүүхийн практикт тулгуурласан тохиолдлуудыг авч үзэн, жижиг хувьцаа эзэмшигчийн эрх ашгийг хамгаалах зохицуулалт хэрхэн хэрэгжих боломжтойг тайлбарласан. Эцэст нь сонирхлын зөрчилтэй хэлцлийг илрүүлэх, хянах, хариуцлага тооцох тогтолцоог сайжруулах чиглэлээр эрх зүйн болон хэрэгжилтийн түвшний дүгнэлт, санал боловсруулсан.

2026-06-24T00:00:00Z https://repository.ufe.edu.mn/xmlui/handle/8524/4676 2026-06-22T02:08:56Z 2026-06-22T00:00:00Z

ТАТВАРЫН ЭРХ ЗҮЙН ЗОХИЦУУЛАЛТЫН ЗАРИМ АСУУДАЛ Энэхүү дипломын судалгааны ажлаар Монгол Улсын татварын эрх зүйн зохицуулалтын онолын үндэс, түүхэн хөгжил, өнөөгийн эрх зүйн тогтолцоо, түүний дотор Монгол Улсаас эх үүсвэртэй орлогод татвар ногдуулах зохицуулалтын онцлог, хэрэгжилтийн асуудлыг судаллаа. Судалгааны ажлын хүрээнд татварын үүсэл, хөгжил, нийтийн эрх зүйд татварын эрх зүйн эзлэх байр суурь, татварын харилцаанд оролцогч субъектүүд, татварын объект, олон улсын татварын тогтолцоо, оршин суугчийн болон эх үүсвэрийн зарчмын онолын асуудлыг задлан шинжилсэн болно. Судалгааны хоёрдугаар бүлэгт Монгол Улсын татварын эрх зүйн зохицуулалтыг Сингапур, Казахстан Улсын татварын тогтолцоотой харьцуулан судалж, Монгол Улсаас эх үүсвэртэй орлогын татварын зохицуулалт, давхар татварын гэрээний бүтэц, хамрах хүрээ, чанарын түвшинд дүн шинжилгээ хийв. Түүнчлэн 2022 оны 6 сараас 2025 оны 6 сар хүртэлх Монгол Улсын шүүхээр шийдвэрлэгдсэн татварын маргааныг судалж, татварын улсын байцаагчийн нөхөн ногдуулалтын акт, шүүхийн шат шатны дүгнэлтэд тулгуурлан эх үүсвэртэй орлогын татварын хэрэгжилтэд үүсч буй нийтлэг зөрчил, маргааны шалтгааныг тодорхойлсон болно. Судалгааны үр дүнд Монгол Улсад эх үүсвэртэй орлогын татвар ногдуулахтай холбоотой эрх зүйн ойлголт, хэрэгжилт нь практикт жигд бус, тайлбарлах боломж ихтэй байгаагаас татвар төлөгч болон татварын албаны хооронд маргаан үүсэх нөхцөл бүрдэж байгааг тогтоов. Иймд татварын хууль тогтоомжийн нэр томьёо, тайлбар, давхар татварын гэрээний хэрэглээг илүү тодорхой болгох, татварын хяналт шалгалтын арга зүйг олон улсын жишигт нийцүүлэх шаардлагатай гэж дүгнэсэн болно. Судалгаанд үндэслэн Монгол улсаас эх үүсвэртэй орлогод татвар ногдуулах эрх зүйн зохицуулалтыг судлан санал, зөвлөмж боловсруулсан болно.

2026-06-22T00:00:00Z https://repository.ufe.edu.mn/xmlui/handle/8524/4657 2026-04-27T07:04:52Z 2026-04-27T00:00:00Z

Цахим орчин дахь хүүхдийн эрхийн хамгаалалт, харьцуулсан судалгаа Энэхүү дипломын ажил нь Монгол Улсын цахим орчин дахь хүүхдийн эрхийн хамгаалалт, эрх зүйн орчинг судлах, хуулийн хэрэгжилт, бусад орны хууль эрх зүйн орчинтой харьцуулан судлах замаар олон улсын жишигт нийцүүлэн боловсронгуй болгох, санал боловсруулахад чиглэв. Судалгааны онолын хэсэгт хүүхдийн эрхийн хамгаалал хэдий оноос үүсэн хөгжиж ирсэн болон Монгол Улсын хүрээнд хүүхдийн эрх ашгийг хамгаалах хууль тогтоомжийн үүсэл хөгжил, мөн цахим орчин дахь хүүхдийн эрхийг ямар хууль тогтоомжоор хамгаалж байгааг агуулсан. Мөн цахим орчны үүсэл хөгжил, тэдгээрийг зохицуулж буй Монгол Улсын хууль тогтоомжийг агуулсан. Судалгааны хэсэгт Япон, БНСУ, Австралийн цахим орчин дахь хүүхдийн эрхийн хамгааллын эрх зүйн орчинг Монгол Улсын эрх зүйн орчинтой харьцуулж судалсан. Үүнд цахим орчинд хүүхдийн эрхийн хамгааллыг хамгаалах эрх зүйн орчныг судлахаас гадна цахим орчны хэрэглээг мөн тусгасан. Харьцуулсан судалгаагаар Монгол Улсын цахим орчин дахь хамгааллын эрх зүйн орчны хэрэгжилт сул, нарийн зохицуулсан зохицуулалт дутмаг, эцэг эхийн интернэт орчны мэдлэг сул, хүүхдүүдийн цахим орчинд өөрийгөө хэрхэн хамгаалах болон зохистой хэрэглээг мэддэггүй гэх мэт сул талууд байна. Судалгааны үр дүнд БНСУ болон Япон Улсын цахим орчны хүүхдийн эрхийн хамгааллын хувьд шүүлтүүрийн тогтолцоог насны баталгаажуулалт, эцэг эхийн хяналт, үйлчилгээ үзүүлэгч байгууллагын оролцоотойгоор хэрэгжүүлж байгаа нь цахим орчинд хүүхдийг хортой болон хориотой агуулгаас урьдчилан сэргийлэхэд эрх зүйн хамгаалалт сайн хэмээн дүгнэсэн бөгөөд Монгол Улсын хувьд нэвтрүүлэх боломжтойг тогтоосон. Мөн Австрали Улсын хувьд цахим аюулгүй байдлын комиссар хэмээх бие даасан институтийг бий болгосон нь цахим орчинд хүний болон хүүхдийн мэдээлэлтэй холбоотой зөрчлийг илүү хурдан нээн илрүүлж, арга хэмжээ авах боломжийг нээж байна хэмээн дүгнэсэн бөгөөд цахим орчинд хүүхдийн эрхийн хамгааллын эрх зүйн хамгааллын хэрэгжилтийг үр дүнтэй болгож байна хэмээн дүгнэсэн.

2026-04-27T00:00:00Z Оюунчимэг, Болормаа https://repository.ufe.edu.mn/xmlui/handle/8524/4641 2026-03-23T07:11:05Z 2026-03-23T00:00:00Z

A Comparative Study of the Labor Contract Termination Systems in China and Mongolia Оюунчимэг, Болормаа As a core component of labor law, the termination of labor contract system directly impacts the stability and flexibility of labor relations. This paper aims to explore the similarities and differences in the labor contract termination systems between China and Mongolia through comparative research, providing references for improving labor legislation in both countries. The paper first outlines the basic frameworks and legal provisions governing the termination systems in both nations, covering key elements such as statutory grounds for termination, procedures for termination by mutual agreement, and severance pay standards. Subsequently, through comparative analysis, it reveals critical differences in legal philosophies and operational procedures between the two countries: Research indicates that China's labor law provides more stringent protection for workers' rights, with explicit stipulations regarding termination conditions and severance pay. Conversely, Mongolia exhibits significant differences in areas such as employers' notification obligations and procedural requirements during workforce reductions. Further analysis points out that these differences are rooted in the distinct economic development levels and legal cultural backgrounds of the two countries. Finally, drawing on the research findings, the paper proposes concrete suggestions for refining China's labor law by learning from Mongolia's successful experiences in its termination system, with the goal of more effectively safeguarding workers' rights and interests and fostering the construction of harmonious and stable labor relations.

2026-03-23T00:00:00Z